Microsoft Windows

[edytuj]

Z Wikipedii

Skocz do: ,

Microsoft Windows (ang. okna, IPA: maɪkɹoʊsɑːft ˈwɪndoʊz) – rodzina kilku systemów operacyjnych wyprodukowanych przez firmę Microsoft. Systemy rodziny Windows działaj± na serwerach, urz±dzeniach zagnieżdżonych oraz na komputerach osobistych, z którymi s± najczę¶ciej kojarzone.

Prezentację pierwszego graficznego ¶rodowiska pracy z rodziny Windows Microsoft przeprowadził w listopadzie 1985. Wówczas była to graficzna nakładka na system operacyjny MS-DOS^[1], powstała w odpowiedzi na rosn±c± popularno¶ć graficznych interfejsów użytkownika takich, jakie prezentowały na przykład komputery Macintosh. Nakładka, a póĽniej system operacyjny Windows po pewnym czasie zdominowała ¶wiatowy rynek komputerów osobistych.

W maju systemy z rodziny Microsoft Windows były zainstalowane na 91,13% komputerów na ¶wiecie^[2]. Natomiast dane dla Polski wskazuj± poziom 99,2%^[3] na okres 9 - 15 wrze¶nia.

edytuj]

Zbiorczo stosowana nazwa Windows dotyczy całej serii produktów z dziedziny systemów operacyjnych firmy Microsoft. Produkty te dziel± się następuj±co:

edytuj]

Wczesne wersje Windows były raczej graficznymi interfejsami użytkownika - pulpitami. Wynikało to z faktu, że były one uruchamiane z poziomu systemu operacyjnego MS-DOS i wykorzystywały jego mechanizmy w dziedzinach chociażby obsługi plików. Z drugiej jednak strony nawet owe wczesne 16-bitowe ¶rodowiska pracy posiadały pewne cechy pełnoprawnego systemu operacyjnego, posiadaj±c na przykład własny format plików wykonywalnych i własne sterowniki urz±dzeń (zegara, urz±dzeń graficznych, drukarek, myszy, klawiatur, czy urz±dzeń do generowania dĽwięku) wykorzystywane przez aplikacje. Inaczej niż możliwe to było w MS-DOS, nakładki Windows umożliwiały jednoczesne uruchomienie wielu aplikacji, działaj±cych w trybie wielozadaniowo¶ci kooperatywnej. Kolejn± cech± 16-bitowych implementacji Windows było korzystanie ze skomplikowanego systemu segmentowanej pamięci wirtualnej obsługiwanej programowo; system ten umożliwiał uruchamianie aplikacji o rozmiarach przekraczaj±cych wielko¶ć dostępnej pamięci operacyjnej komputera. Segmenty danych były przywoływane do pamięci i usuwane z niej, je¶li tylko ilo¶ć wolnego miejsca niebezpiecznie spadała. Dane ulegały również przemieszczaniu, je¶li aplikacja nie wymagała stałej kontroli ze strony procesora, na przykład czekaj±c na wprowadzenie przez użytkownika danych. ¦rodowiska wykorzystuj±ce tę technologię to Windows 1.0, wydany w roku 1985 i Windows 2.0 (rok 1987) wraz z powi±zanym ¶rodowiskiem Windows/286.

edytuj]

Windows/386 wprowadził do ¶rodowiska j±dro działaj±ce w 32-bitowym trybie chronionym procesora i monitor urz±dzeń wirtualnych. Na okres całej sesji nakładka tworzyła jedno lub więcej ¶rodowisk wirtualnych typu 8086, umożliwiaj±c wirtualizację urz±dzeń (karty graficznej, klawiatury, myszy, zegara i kontrolera przerwań) dla każdego z nich. Widocznym dla użytkownika skutkiem działania tej technologii była możliwo¶ć uruchamiania wielu ¶rodowisk MS-DOS w trybie wielozadaniowo¶ci z wywłaszczeniem, z których każde uruchomione było w oddzielnym oknie (aplikacje graficzne MS-DOS-u wymagały przej¶cia w tryb pełnoekranowy). Aplikacje przeznaczone dla ¶rodowiska Windows były nadal uruchamiane w trybie wielozadaniowo¶ci kooperatywnej, a każda była umieszczona w odrębnym ¶rodowisku.

¦rodowiska Windows 3.0 (rok wydania 1990) i Windows 3.1 (rok 1992) znacznie usprawniły wyżej opisane mechanizmy, głównie dzięki wykorzystywaniu pamięci wirtualnej i ładowanych do pamięci sterowników urz±dzeń wirtualnych (VxD). które zezwalały poszczególnym oknom DOS uruchomionym w wielozadaniowo¶ci wspólne korzystanie z umownych urz±dzeń. Dzięki tym rozwi±zaniom aplikacje Windows mogły być uruchamiane w 16-bitowym trybie chronionym (zarówno gdy ¶rodowisko Windows działało w trybie standardowym, jak i rozszerzonym trybie procesorów 386), otrzymuj±c dostęp do kilkunastu megabajtów pamięci operacyjnej, były też zwolnione z konieczno¶ci korzystania z systemu pamięci wirtualnej obsługiwanego programowo. Nadal działały we wspólnej przestrzeni adresowej, gdzie były czę¶ciowo chronione przez funkcję segmentacji pamięci, a ich wykonywanie odbywało się w trybie wielozadaniowo¶ci kooperacyjnej. W przypadku Windows 3.0 Microsoft dodatkowo napisał w asemblerze czę¶ć kluczowych funkcji ¶rodowiska, co obniżyło wymagania pamięciowe platformy i przyspieszyło jej działanie.

edytuj]

Po wprowadzeniu do ¶rodowiska Windows for Workgroups 3.11 32-bitowego dostępu do plików, platforma Windows mogła w końcu zrezygnować z zarz±dzania plikami przez system operacyjny DOS. Wykorzystuj±c cechy nowego mechanizmu, system operacyjny Windows 95 wprowadził możliwo¶ć stosowania długich nazw plików, za¶ DOS ze swoimi ograniczeniami nazw plików (8 liter nazwy plus 3 rozszerzenia) został sprowadzony do roli programu ładuj±cego system przy starcie komputera. Windows 95 i jego następcy do wersji Me miały więc dwa j±dra, ¶rodowiska: uruchamiany zaraz po starcie DOS, a chwilę póĽniej ¶rodowisko wielozadaniowe (pulpit). Sam DOS był dostarczany wraz z Windows, co sprawiło, że (czę¶ciowo) obsługiwał długie nazwy plików, je¶li jego aplikacje były wywoływane spod Windows. Konkurencja Microsoftu nie przyjęła tych nowo¶ci ciepło. Najważniejsz± cech± nowego systemu była możliwo¶ć uruchamiania 32-bitowych programów graficznych działaj±cych wielow±tkowo w trybie wielozadaniowo¶ci z wywłaszczeniem. Niestety konieczno¶ć utrzymania zgodno¶ci wstecznej z programami 16-bitowymi oznaczała, że komponenty graficznego interfejsu użytkownika nadal były 16-bitowe, do tego nie w pełni wielobieżne, co skutkowało obniżonymi osi±gami systemu i kłopotami z jego stabilno¶ci±.

System operacyjny Windows 95 ukazał się w trzech wersjach: pierwsza zadebiutowała w roku 1995, za¶ kolejne w latach 1996 i 1997. Dwie póĽniejsze wersje dostępne były tylko w edycjach OEM, a jedn± z ważniejszych zaimplementowanych w nich cech był system plików FAT32 oraz poprawna obsługa urz±dzeń USB (wersja OSR2.1). Następnym produktem serii był Windows 98, który na rynku pojawiał się dwukrotnie - w roku 1998 oraz pod nazw± Windows 98 Second Edition w rok póĽniej. W roku 2000 Microsoft wydał system operacyjny Windows Me (skrót Me oznaczał Millennium Edition), bazuj±cy na kodzie systemu Windows 98, lecz w kwestiach wygl±du zaprojektowany jak Windows 2000. Kolejnym wprowadzonym do Windows Me rozwi±zaniem było Przywracanie Systemu, które umożliwiało użytkownikowi przywrócenie ustawień systemu z danego dnia. Nie było to ciepło przyjęte rozwi±zanie, gdyż w wielu przypadkach powodowało konflikty. Windows Me przyjęto na rynku jako "wypełniacz" na drodze do pełnego poł±czenia obydwu gałęzi opracowywanych przez Microsoft systemów operacyjnych. Microsoft natomiast nie dał produktowi wystarczaj±cego czasu na "zadomowienie się" na rynku, zanim wprowadził Windows XP.

edytuj]

Ta linia systemów operacyjnych z rodziny Windows była opracowywana i sprzedawana pod k±tem klientów korporacyjnych, ż±daj±cych zwiększonej stabilno¶ci systemu i dzięki swemu pochodzeniu (odseparowaniu od linii MS-DOS) nie była obarczona ograniczeniami tekstowego systemu operacyjnego. Pierwszym systemem tej linii był Windows NT 3.1, który zadebiutował w roku 1993 - numer wersji 3.1 pozostawiono, by zrównać numerację z wcze¶niej oferowanymi ¶rodowiskami operacyjnymi i by "przebić" numerację systemu OS/2 - głównego konkurenta systemu Windows NT (wówczas istniej±cego w wersji 2.1), flagowego produktu firmy IBM, w którego powstaniu uczestniczył również Microsoft. Kolejne wersje systemu NT to 3.5 (rok 1994), 3.51 (1995) i 4.0 (1996). Ostatnia z wymienionych wersji wygl±dem przypominała Windows 95, przejmuj±c jego interfejs użytkownika. PóĽniejsze działanie Microsoftu pod±żały w kierunku poł±czenia linii systemów operacyjnych dla klientów indywidualnych i korporacyjnych. Pierwsza próba, któr± był Windows 2000, nie spełniła oczekiwań obydwu grup, została więc przeznaczona dla zastosowań firmowych. Prace nad domowym odpowiednikiem Windows 2000, roboczo ochrzczonym "Windows Neptune" zostały wstrzymane, a w jego miejscu pojawił się Windows Me. Osi±gnięcia "Neptune" zostały wł±czone do nowego projektu o nazwie "Whistler", który po zakończeniu stał się systemem operacyjnym Windows XP. Rozszerzeniem linii wysokiej klasy 32-bitowych systemów operacyjnych dla biznesu był Windows Server 2003. Przedostatnim systemem z linii 32-bitowej jest Windows Vista. Ostatnim na li¶cie systemem 32-bitowym jest Windows CE, zaprojektowany dla rozwi±zań przeno¶nych i aplikacji zagnieżdżonych i oferuj±cy szereg usług dla działaj±cych w jego ¶rodowisku stanowisk roboczych.

edytuj]

System Windows NT działał na kilku różnych platformach sprzętowych zanim dominuj±c± pozycję na rynku komputerowym (również w dziedzinie zastosowań profesjonalnych) uzyskały komputery osobiste oparte na procesorach rodziny x86. Windows NT w wersjach od 3.1 do 4.0 dostępny był dla komputerów opartych na architekturze DEC Alpha i MIPS R4000, które były maszynami 64-bitowymi. System operacyjny traktował procesory tych komputerów jednak jak 32-bitowe.

Po pojawieniu się architektur sprzętowych IA-64 (procesory Itanium), za¶ póĽniej AMD64/EMT64 (która w terminologii Microsoftu była oznaczana jako x64), Microsoft udostępnił nowe wersje swoich aktualnie wydawanych systemów operacyjnych. Nowoczesna linia 64-bitowych systemów Windows składa się z Windows XP 64-bit Edition dla systemów IA-64, Windows XP Professional x64 Edition dla komputerów wyposażonych w procesory obsługuj±ce rozszerzone instrukcje AMD64/EMT64 oraz Windows Server 2003 w wydaniach dla architektur IA-64 i x64. Wersje x64 systemów Windows XP Professional i Windows Server 2003 zadebiutowały 25 kwietnia 2005, wersje dla procesorów Intel Itanium były natomiast udostępniane w tym samym czasie, co ich 32-bitowe odpowiedniki. System Windows Vista jest pierwszym produktem firmy, który dla użytkowników końcowych został wydany jednocze¶nie w wersji 32-bitowej jak i x64.

edytuj]

edytuj]

Zobacz więcej w osobnym artykule: Internet Explorer.

Po premierze systemu Windows 95 został dopuszczony do sprzedaży dodatek Microsoft Plus! zawieraj±cy graficzn± przegl±darkę Internet Explorer 1. Była to pierwsza przegl±darka Microsoftu.

Od czasu wydania systemu Windows 98 przegl±darka Internet Explorer jest zintegrowana z Eksploratorem Windows, co oznacza, że nie da się jej całkowicie usun±ć.

edytuj]

Zobacz więcej w osobnym artykule: Windows Media Player.

Windows Media Player jest domy¶lnym odtwarzaczem multimedialnym w systemach Windows. Podobnie jak w przypadku przegl±darki Internet Explorer nie można go całkowicie usun±ć z systemu.

Komisja Europejska w marcu 2004 nałożyła na Microsoft karę w wysoko¶ci 497, 2 mln euro i nakazała wydać wersje Windows bez programu Windows Media Player^[4], co Microsoft uczynił wydaj±c w Europie wersje N swoich systemów. Wersje N nie odniosły jednak sukcesu na rynku.^[5]

edytuj]

Zobacz więcej w osobnym artykule: Outlook Express.

Outlook Express jest standardowym klientem poczty internetowej od wersji 98.

edytuj]

Zobacz więcej w osobnym artykule: Historia systemów Microsoft Windows.

Microsoft pod±żył w rozwoju swoich systemów operacyjnych dwoma równoległymi ¶cieżkami. Jedna z nich koncentrowała się na dostarczaniu systemów operacyjnych dla użytkowników domowych, za¶ druga oferowała rozwi±zania dla profesjonalistów w dziedzinie informatyki. Ten swoisty dualizm skutkował pojawianiem się na rynku systemów domowych o znacznie bardziej chwytliwej dla oka stylistyce, lecz ograniczonymi w kwestiach pracy w sieci i bezpieczeństwa oraz wersji profesjonalnych - uboższych graficznie, lecz stabilniejszych podczas pracy w sieci i wyposażonych w lepsze zabezpieczenia.

Pierwsza niezależna wersja Microsoft Windows, opatrzona numerem 1.0, obecna na rynku od listopada 1985, nie oferowała dużego zakresu funkcjonalno¶ci i nie zyskała szerszego uznania. Windows 1.0 nie był systemem operacyjnym, lecz przedłużeniem - nakładk± na system MS-DOS. Microsoft Windows w wersji 2.0, sprzedawany od listopada 1987, nieco lepiej przyj±ł się w¶ród użytkowników. Wersja 2.03, datowana na styczeń 1988, wprowadziła zmiany w wygl±dzie - zamiast okien ułożonych s±siaduj±co możliwe było nachodzenie poszczególnych aplikacji na siebie. Skutkiem wprowadzenia tej zmiany był pozew wytoczony Microsoftowi przez firmę Apple Computer, który zarzucał firmie Billa Gatesa naruszenie praw autorskich należ±cych do Apple.

Wersja 3.0 nakładki Windows, sprzedawana od roku 1990, była pierwszym produktem rodziny, który osi±gn±ł szerszy sukces. Wyznacznikiem popularno¶ci było sprzedanie 2 milionów kopii nakładki w trakcie pierwszych sze¶ciu miesięcy obecno¶ci rynkowej. Wprowadzone ulepszenia dotyczyły przede wszystkim interfejsu użytkownika i możliwo¶ci pracy wielozadaniowej. W sierpniu 1995 Microsoft rozpocz±ł sprzedaż systemu operacyjnego Windows 95, który kontynuował zmiany w interfejsie użytkownika i pozwalał na rzeczywist± prace wielozadaniow±. Wsparcie techniczne dla systemu Windows 95 zakończyło się 31 grudnia 2001^[6].

W lipcu 1993 pojawił się Windows NT, oparty na nowym j±drze. Seria NT była postrzegana jako system dla profesjonalistów. Poł±czenie linii systemów operacyjnych dla użytkowników domowych i profesjonalistów dokonało się dopiero przy okazji wprowadzenia systemu Windows XP.

Kolejnym systemem rodziny była wersja Windows 98, który na rynku pojawił się w czerwcu 1998. Do¶ć ostrej krytyce poddana została jego powolno¶ć w porównaniu z Windows 95, lecz większo¶ć niedogodno¶ci została wyeliminowana w wydanej w roku 1999 wersji Windows 98 Second Edition. Wsparcie techniczne dla systemów Windows 98 i Windows 98 SE zostało zakończone 11 lipca 2006^[7].

W dziedzinie systemów operacyjnych do zastosowań profesjonalnych, Microsoft zaoferował w lutym 2000 system operacyjny Windows 2000. Następc± Windows 98 w kategorii rozwi±zań dla użytkowników domowych był produkt Windows Me (Windows Millenium Edition). Wraz z systemem Windows Me który debiutował we wrze¶niu 2000, Microsoft starał się wprowadzić szereg własnych rozwi±zań technologicznych, takich jak "Universal Plug and Play". Produkt jednak otrzymał od rynku słowa krytyki pod adresem kompatybilno¶ci zastosowanych rozwi±zań i stabilno¶ci działania.

W paĽdzierniku 2001 Microsoft przedstawił system operacyjny Windows XP. Produkt ten ł±czył w sobie j±dro przejęte z linii Windows NT oraz funkcjonalno¶ć systemu Windows 95 i jego następców. W prasie komputerowej pojawiło się sporo pochwał skierowanych pod adresem nowego systemu ^[8]. Oferowane były dwie wersje Windows XP, ochrzczone mianami "Home" i "Professional", przy czym pierwsza - skierowana do użytkowników domowych - nie była wyposażona w szereg mechanizmów sieciowych i zabezpieczaj±cych, które zostały wprowadzone w wersji Professional. Była więc upodobniona do systemów z linii 9x, natomiast wersja Professional kontynuowała założenia systemów z linii NT. Dodatkowym produktem linii XP była wersja "Media Center", która pojawiła się w roku 2003 i skierowana była głównie do entuzjastów filmów telewizyjnych i DVD, pozwalaj±c na przykład na nagrywanie sygnału telewizyjnego i obsługę za pomoc± pilota. Wersja XP MCE była więc poł±czeniem wersji Home systemu XP i specjalnej nakładki systemowej dla obsługi multimediów. Wsparcie techniczne dla systemu Windows XP zakończy się 8 kwietnia 2014^[9].

W kwietniu 2003 na rynku pojawił się system operacyjny Windows Server 2003, który zast±pił Windows 2000 w dziedzinie systemów operacyjnych dla serwerów. Pojawiło się w nim szereg nowych funkcji, za¶ szczególnie silny nacisk położono na bezpieczeństwo. Ulepszona wersja Windows Server 2003 o nazwie Windows Server 2003 R2 pojawiła się w grudniu 2005.

Zobacz wiadomo¶ć w serwisie Wikinews na temat wydania Windows Vista Relase Candidate 1

Windows Vista, następca systemu Windows XP, na rynku pojawił się 30 stycznia 2007. Zostały dodane do niej nowe efekty graficzne, Serwer IIS 7. W windows Update jest dostępnych wiele więcej sterowników niż w Windows XP. Klienci korporacyjni mogli nabywać go już od 30 listopada 2006.
Następc± Windows Server 2003 jest Windows Server 2008 (kodowa nazwa Longhorn), który został wydany 27 lutego 2008 roku.

Historia systemu MS Windows

edytuj]

edytuj]

Bezpieczeństwo było od wielu lat t± cech± systemów Windows, która powodowała pojawienie się ożywionych debat. Zdarzało się nawet, że sam producent systemów Windows padał ofiar± ataków ^[10]. Po czę¶ci z uwagi na rozpowszechnienie systemów Windows, po czę¶ci za¶ z uwagi na kwestie techniczne dla systemów tej rodziny istnieje około 100.000 razy więcej szkodliwego oprogramowania, niż dla innych systemów, takich jak GNU/Linux, Unix, Mac OS X, czy FreeBSD ^[11]. Pocz±tkowo systemy Windows projektowane były tak, by umożliwiać użytkownikom łatwe korzystanie z komputera bez poł±czeń sieciowych, nie stosowano więc w nich systemów zabezpieczeń. System operacyjny Windows NT i jego następcy posiadał już implementację zasad bezpieczeństwa pracy (w tym bezpieczeństwa sieciowego) oraz mechanizmy pozwalaj±ce na pracę systemu z wieloma użytkownikami, lecz pierwsza jego wersja nie zakładała stosowania zabezpieczeń podczas pracy w Internecie - rozwi±zanie to nie było jeszcze tak szeroko rozpowszechnione w czasach prac nad systemem Windows NT. Te wła¶nie cechy w poł±czeniu z kodem, który w pewnych miejscach obarczony był pewnymi niedoskonało¶ciami (zezwalaj±c na przykład na przepełnienie bufora) sprawiaj±, że systemy z rodziny Windows s± częstym celem ataków twórców wirusów i robaków komputerowych. Dodatkowo, do czasu pojawienia się w sprzedaży Windows Server 2003, większo¶ć wersji (nawet w przypadku Windows NT) sprzedawano w konfiguracji z wył±czonymi ważnymi mechanizmami zabezpieczeń, za to z wł±czonymi podatnymi na ataki (lecz jednocze¶nie użytecznymi) usługami systemowymi. W czerwcu 2005 zarz±dzana przez Bruce'a Schneiera firma Counterpane Internet Security podała, że zarejestrowała w przeci±gu poprzedzaj±cych tę datę sze¶ciu miesięcy ponad tysi±c nowych wirusów i robaków atakuj±cych systemy operacyjne Windows.

Firma Microsoft przyznała się do długofalowo zaniedbywanych zagrożeń bezpieczeństwa krótko po nastaniu nowego stulecia, za¶ teraz twierdzi, że zabezpieczenie swoich programów jest jej najwyższym priorytetem. Oczekiwane przez użytkowników narzędzie automatycznych aktualizacji systemu pojawiło się po raz pierwszy w systemie Windows Me. Dzięki tej funkcji dodatki Service Pack dla systemów Windows XP i Windows Server 2003 zostały przez większo¶ć użytkowników zainstalowane o wiele szybciej, niż byłoby to możliwe przy dystrybucji uaktualnień bardziej konwencjonalnymi metodami. Microsoft dostarcza uaktualnienia swoich produktów poprzez usługę Windows Update ¶rednio raz na miesi±c (zwykle w drugi wtorek każdego miesi±ca), choć aktualizacje krytyczne mog± się w miarę potrzeby pojawiać w dowolnym momencie. W systemach Windows 2000 z dodatkiem Service Pack 3 i nowszym, Windows XP i Windows Server 2003, możliwe jest automatyczne pobranie i instalacja aktualizacji.

edytuj]

Zobacz więcej w osobnym artykule: Windows Defender.

6 stycznia 2005 firma Microsoft udostępniła wersję testow± (beta) programu Windows AntiSpyware, który stworzono na podstawie wcze¶niej zakupionego programu o nazwie Giant AntiSpyware. 14 lutego 2006 nazwę programu zmieniono na Windows Defender, co stało się równocze¶nie z pojawieniem się drugiej wersji beta programu. Produkt wydano na licencji freeware, za¶ jego funkcje to ochrona przed niepoż±danym oprogramowaniem, w tym przed programami szpiegowskimi (spyware). Użytkownicy systemów Windows XP i Windows Server 2003, których legalno¶ć została potwierdzona przez WGA, mog± bezpłatnie pobrać i zainstalować Windows Defendera; jest on dostępny również jako czę¶ć systemu operacyjnego Windows Vista ^[12].

edytuj]

Studium przeprowadzone przez Kevina Mitnicka wraz z firm± Avantgarde zajmuj±c± się komunikacj± marketingow± ujawniło, że komputer, na którym zainstalowano pozbawiony uaktualnień system Windows XP, nie wyposażony w jakiekolwiek oprogramowanie ochronne, pozostaje bezpieczny w sieci Internet przez około cztery minuty, po czym następuje przełamanie jego podstawowych mechanizmów ochrony ^[13]. Opublikowane w paĽdzierniku 2004 po¶więcone bezpieczeństwu sieciowemu studium przeprowadzone przez AOL stwierdziło, że na komputerach 80 procent użytkowników systemów operacyjnych Windows działa co najmniej jeden program szpiegowski lub reklamowy. Istnieje również spora ilo¶ć dokumentacji ilustruj±ca metody podniesienia poziomu bezpieczeństwa systemów Windows. Typowo zaleca się instalację systemu komputerowego za sprzętow± lub programow± zapor± sieciow±, ci±gł± aktywno¶ć oprogramowania antywirusowego i antyszpiegowskiego oraz instalację uaktualnień dostępnych w witrynie Windows Update.

edytuj]

Emulacja zezwala na uruchamianie programów napisanych dla systemów Windows bez konieczno¶ci uruchamiania samego systemu. Czę¶ć z tych programów to:

• Wine - nazwa tłumaczona jako "Wine Is Not an Emulator". Jest to prawie całkowita implementacja API ¶rodowiska Windows rozpowszechniana na zasadach wolnego oprogramowania. Pozwala ona na uruchomienie większo¶ci aplikacji Windows na komputerach o architekturze x86 z zainstalowanym systemem operacyjnych pochodzenia uniksowego, w tym GNU/Linux.
• CrossOver Office - komercyjna wersja Wine z zestawem licencjonowanych czcionek. Podmioty, które stworzyły projekt s± również regularnymi uczestnikami prac nad Wine, a ich działania koncentruj± się na umożliwieniu uruchamiania pod Wine oficjalnie obsługiwanych przez Windows aplikacji.
• Cedega, wcze¶niej znana pod nazw± WineX - odgałęzienie Wine opracowywane przez firmę TransGaming Technologies, którego przeznaczeniem jest umożliwienie uruchamiania gier przeznaczonych dla systemu Windows w systemach GNU/Linux.
• ReactOS - otwarty system operacyjny. Założeniem jego twórców jest kompatybilno¶ć z istniej±cym oprogramowaniem i sterownikami Windows NT.
• Project David - ambitny i kontrowersyjny projekt zmierzaj±cy do pełnej emulacji programów Windows pod kontrol± innych systemów operacyjnych.
• Parallels Workstation - projekt firmy Parallels, Inc.
• Virtual PC - przeznaczony dla systemów operacyjnych Mac OS X zestaw aplikacji, którego rozwój w dotychczasowej formie został wstrzymany w roku 2006. Aktualnie spotyka się nazwę Virtual PC w odniesieniu do oprogramowania wirtualizacyjnego. Program stworzyła firma Connectix, po czym została przejęta przez Microsoft. Virtual PC dla ¶rodowiska Mac OS emuluje zachowanie 32-bitowych procesorów serii x86, wskutek czego możliwe jest za jego pomoc± korzystanie z systemów operacyjnych dla PC; głównie jednak stosowany jest do emulacji systemu operacyjnego Windows.
• Darwine - projekt, którego założeniem jest stworzenie portów dla Wine (jak i innych narzędzi) i rozwijanie ich tak, by systemy operacyjne Darwin i Mac OS X mogły uruchamiać oprogramowanie Microsoft Windows. Kolejnym założeniem projektu jest umożliwienie kompatybilno¶ci API 32-bitowych programów Windows na poziomie kodu Ľródłowego aplikacji.

↑ The Unusual History of Microsoft Windows (en). [dostęp 2008-08-23].

↑ Market share for browsers, operating systems and search engines (en). [dostęp 2008-06-16].

↑ Ranking.pl. [dostęp 2008-09-24].

↑ "Klamka zapadła, 497, 2 mln euro grzywny dla Microsoftu", 24 marca 2004 [dostęp 2008-05-10].

↑ "Niechciane "okienka"", 21 listopada 2005 [dostęp 2008-05-10].

↑ Cykl wsparcia technicznego produktów (pl). [dostęp 2008-07-25].

↑ Cykl wsparcia technicznego produktów (pl). [dostęp 2008-07-25].

↑ Odpowiedzi na najczę¶ciej zadawane pytania o Windows

↑ Cykl wsparcia technicznego produktów (pl). [dostęp 2008-07-25].

↑ Microsoft znowu zhackowany

↑ Anonimowa firma sugeruje przesiadkę na Maki

↑ Cechy systemu Windows Vista

↑ Zautomatyzowane "boty" przejmuj± komputery bez zapór sieciowych w ci±gu 4 minut

edytuj]

Dodatkowe informacje w siostrzanych projektach:

Definicja słownikowa w Wikisłowniku
Podręczniki na Wikibooks
Grafiki i media na Wikimedia Commons
Wiadomo¶ci na Wikinews

• Historia systemów Microsoft Windows

edytuj]

• Oficjalna witryna internetowa Windows
• Linia czasowa historii systemów Windows ze strony Microsoftu
• Baza danych MSDN - programowanie dla systemów Windows
• Historia Windows – graficzna linia czasowa, autorstwa Érica Lévéneza (szczegółowa i ci±gle uaktualniana)
• GUIdebook: Windows Gallery – strona po¶więcona zachowaniu i prezentowaniu graficznych interfejsów użytkownika